1. Thị trường lớn, nguồn cung sẵn có
Theo một bài phân tích của Viện trưởng Viện Quản trị Chính sách và Chiến lược phát triển Lê Nguyễn Thiên Nga đăng trên Hà Nội Mới (19/10/2026), chi tiêu cho các lĩnh vực thuộc nền kinh tế Halal đạt khoảng 2.600 tỷ USD năm 2024 và được dự báo lên khoảng 3.560 tỷ USD vào năm 2029. Bài viết nhấn mạnh các thế mạnh của Việt Nam gồm gạo, cà phê, chè, hạt điều, hồ tiêu, rau quả và thủy sản.
Về nguồn cung, theo ước tính của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 9 tháng năm 2026 đạt khoảng 56,3 tỷ USD, tăng 7,8%. Trong đó, thủy sản đạt 9,17 tỷ USD (+12,3%), rau quả 7,35 tỷ USD (+19,9%), hạt điều 3,85 tỷ USD (+2%), hạt tiêu khoảng 1,4 tỷ USD (+10,2%). Gạo là nhóm giảm, đạt 3,11 tỷ USD (−10,9%).
2. Khoảng cách: Nguồn cung lớn, phần Halal nhỏ
Theo Thời báo Tài chính Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu Halal của Việt Nam mới khoảng 900 triệu USD/năm, chủ yếu là nông sản và thủy sản thô, chiếm chưa tới 1% thị phần toàn cầu; chỉ khoảng 1.000–1.300 doanh nghiệp được cấp hoặc duy trì chứng nhận Halal. Như vậy, phần nông sản đi vào thị trường Halal với chứng nhận rõ ràng chỉ là một phần nhỏ so với tổng kim ngạch.
Tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại ngày 23/9/2026 (theo Nhân Dân), năng lực cung ứng và cơ chế phối hợp thúc đẩy xuất khẩu Halal là chủ đề được thảo luận. Một nhận định đáng chú ý được nhiều chuyên gia nêu là Việt Nam cần hình thành hệ thống cung ứng nguyên liệu Halal ổn định, thay vì chỉ tập trung chứng nhận sản phẩm cuối cùng.
📌 ĐIỂM CẦN NHỚ
Nguồn cung: 56,3 tỷ USD nông, lâm, thủy sản xuất khẩu trong 9 tháng năm 2026 (ước tính).
Phần Halal: khoảng 900 triệu USD/năm, chủ yếu hàng thô.
Điểm nghẽn: chứng nhận, chế biến sâu và chuỗi cung ứng nguyên liệu đạt chuẩn.
3. Mỗi nhóm nông sản, một “bài toán Halal” khác nhau
| Nhóm hàng | Mức độ phức tạp về Halal | Điểm cần kiểm soát |
|---|---|---|
| Nông sản tươi, chưa chế biến (gạo, trái cây tươi, hạt nguyên) | Thấp. Một số thị trường không bắt buộc chứng nhận với hàng tươi | Bảo quản, vận chuyển không nhiễm chéo; chất phủ, sáp bảo quản (nếu có) |
| Nông sản sơ chế (hạt điều rang, tiêu, cà phê rang) | Trung bình | Dầu rang, gia vị tẩm ướp, dây chuyền dùng chung |
| Thực phẩm chế biến (trái cây sấy, nước ép, bánh kẹo, gia vị) | Cao | Phụ gia, hương liệu, chất nhũ hóa, gelatin, cồn trong hương liệu |
| Thủy sản chế biến | Cao | Bột áo, nước sốt, hóa chất vệ sinh, kho lạnh dùng chung |
Nguồn: HalalHub.vn tổng hợp từ yêu cầu chung của các hệ thống chứng nhận Halal. Yêu cầu cụ thể tùy tổ chức chứng nhận và thị trường đích.
Bảng trên cho thấy một nghịch lý: nhóm hàng giá trị gia tăng cao lại có yêu cầu Halal phức tạp nhất. Đây là lý do Việt Nam vẫn xuất khẩu chủ yếu hàng thô vào thị trường Halal, trong khi phần giá trị chế biến rơi vào tay doanh nghiệp nước khác.
4. Xây chuỗi giá trị Halal: Bắt đầu từ nguyên liệu
- Chọn sản phẩm chủ lực và thị trường đích: ví dụ hạt điều, trái cây sấy vào Malaysia và UAE; xác định tổ chức chứng nhận được thị trường đó công nhận.
- Chuẩn hóa vùng nguyên liệu và nhà cung cấp: yêu cầu nhà cung cấp phụ gia, gia vị, bao bì có chứng nhận Halal; lập hồ sơ truy xuất nguồn gốc.
- Tách bạch dây chuyền hoặc thiết lập quy trình làm sạch được phê duyệt nếu nhà máy sản xuất cả hàng Halal và không Halal.
- Kiểm soát khâu logistics: kho bãi, container, vận chuyển không nhiễm chéo; đây là yêu cầu mà nhiều thị trường đang siết chặt.
- Liên kết theo chuỗi: hợp tác xã, doanh nghiệp chế biến và nhà xuất khẩu cùng chia sẻ chi phí chứng nhận, thay vì từng đơn vị làm riêng lẻ.
🔎 LƯU Ý VỀ THỊ TRƯỜNG INDONESIA
Ngày 17/10/2026, Chính phủ Indonesia thông báo lùi thời hạn bắt buộc chứng nhận Halal với thực phẩm, đồ uống nhập khẩu đến tháng 10/2028 (văn bản sửa đổi đang chờ ban hành). Doanh nghiệp nông sản nên tận dụng khoảng thời gian này để chuẩn hóa chuỗi cung ứng, thay vì chờ đến hạn chót.
5. Kết luận
Lợi thế nguồn cung là điều kiện cần, chuỗi giá trị đạt chuẩn mới là điều kiện đủ. Với hơn 56 tỷ USD nông, lâm, thủy sản xuất khẩu mỗi chín tháng, chỉ cần một phần nhỏ chuyển từ hàng thô sang hàng chế biến có chứng nhận Halal, kim ngạch xuất khẩu Halal của Việt Nam đã có thể tăng đáng kể. Điểm khởi đầu không nằm ở giấy chứng nhận cuối cùng, mà ở nguyên liệu, quy trình và sự liên kết giữa các mắt xích trong chuỗi.
Chú thích thuật ngữ
- Kinh tế Halal: các lĩnh vực sản phẩm, dịch vụ đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng Hồi giáo (thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm, thời trang, du lịch, truyền thông…).
- Chế biến sâu: chế biến nông sản thành sản phẩm có giá trị gia tăng cao (sấy, rang, đóng gói thành phẩm…).
- Nhiễm chéo: sản phẩm Halal tiếp xúc với nguyên liệu hoặc bề mặt không Halal trong sản xuất, lưu kho, vận chuyển.
- Truy xuất nguồn gốc: khả năng xác định nguồn gốc nguyên liệu và các công đoạn của sản phẩm.
- JAKIM / MoIAT / BPJPH: cơ quan quản lý Halal của Malaysia / UAE / Indonesia.
Nguồn tham khảo
Văn bản và nguồn chính thức
- Bộ Nông nghiệp và Môi trường – số liệu ước tính xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 9 tháng năm 2026 (dẫn theo VietnamPlus)
- Chính phủ Indonesia – thông báo gia hạn lộ trình bắt buộc Halal ngày 17/10/2026 (dẫn theo ANTARA)
Báo chí và phân tích chuyên ngành (nguồn thứ cấp, dẫn lại theo nội dung đã đăng)
- Hà Nội Mới (19/10/2026) – Nông sản Việt trước cơ hội từ thị trường Halal
- Thời báo Tài chính Việt Nam – Mở rộng dư địa xuất khẩu vào thị trường Halal
- Nhân Dân – Gỡ điểm nghẽn để hàng Việt tiến sâu vào thị trường Halal
- Nông nghiệp Hữu cơ – Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 56,3 tỷ USD sau 9 tháng
- Đại Đoàn Kết – Mở rộng cánh cửa Halal, nâng giá trị xuất khẩu Việt Nam
Ảnh: Unsplash (giấy phép Unsplash). Đồ họa: HalalHub.vn.
HalalHub.vn · Đăng ngày 20/10/2026 · Thông tin pháp lý được kiểm tra đến ngày 20/10/2026; quy định có thể thay đổi, vui lòng đối chiếu nguồn chính thức trước khi ra quyết định.
ℹ️ VỀ TÍNH ĐỘC LẬP CỦA HALALHUB.VN
HalalHub.vn là nền tảng kết nối và cung cấp thông tin. HalalHub.vn không phải là tổ chức chứng nhận Halal và không cấp chứng nhận Halal. Chứng nhận Halal do tổ chức chứng nhận được cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu công nhận cấp (ví dụ: BPJPH tại Indonesia, các tổ chức được JAKIM công nhận tại Malaysia). Nội dung bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý.
Thông tin dịch vụ HalalHub.vn
🤝 KẾT NỐI CÙNG HALALHUB.VN
Doanh nghiệp đã có chứng nhận Halal: đăng ký thành viên và tạo hồ sơ doanh nghiệp trên danh bạ HalalHub.vn, ghi rõ tổ chức cấp, phạm vi và hiệu lực chứng nhận để đối tác dễ đánh giá.
Doanh nghiệp chưa có chứng nhận: theo dõi chuyên mục Tin tức và Tri thức của HalalHub.vn để cập nhật quy định và lộ trình chứng nhận theo từng thị trường.
Đăng ký tại: https://halalhub.vn
